De makers
Joachim Robbrecht

Sinds zijn komst naar Nederland in 2002 is regisseur Joachim Robbrecht (Gent, 1979) gefascineerd door de zoektocht van de Nederlanders naar hun identiteit. Na zijn afstuderen aan de Amsterdamse regieopleiding - hij ontving de Ton Lutzprijs voor zijn afstudeervoorstelling Adam in ballingschap (2006) - begon hij aan een serie voorstellingen over deze thematiek. Zijn zoektocht viel samen met die van de Nederlanders zelf en kreeg langzaamaan de vorm van een doorlopende dialoog. Met zijn werk wil Robbrecht een bijdrage leveren aan het openbare debat over ‘de Nederlandse volksaard' zonder eendimensionaal politiek theater te maken of belerend te zijn.

Robbrecht: ‘Ik kijk als Belg naar Nederlandse culturele fenomenen met de blik van een buitenlander. Ik probeer door de clichés en vooroordelen die de cultuur ons wil opdringen, zoals tulpen, molens, een gedicht van Marsman, een omafiets, Van Gogh en Mondriaan, heen te kijken.'

Marjolijn van Heemstra schreef over zijn werk: ‘De Europeanisering, de immigratie van grote groepen mensen uit andere, niet-westerse culturen, de globalisering van de economie en de intensivering van de internationale communicatie hebben een ding pijnlijk duidelijk gemaakt: wij Nederlanders weten niet zo goed wie we zijn. Politici en opiniemakers doen sinds enkele jaren hun uiterste best het wezen van ons volk te (her)definiëren... Misschien wel de meest opvallende ontwikkeling op dit gebied was het vaststellen van een canon van de vaderlandse geschiedenis...Wat Robbrecht wil laten zien is de groteske, pathetische kant van het verlangen naar vroeger.'

‘Robbrecht: "Het probleem is hier dat de culturele identiteit in een museum hangt. In tempels als het Mauritshuis en het Rijksmuseum wordt de folklore van het land bewaard. Daar gaan mensen heen als ze iets over Nederland willen weten terwijl het niets te maken heeft met de hedendaagse cultuur. De scheiding tussen wat achter een hekje bewaard wordt en het werkelijke Nederland daarbuiten is enorm. Dat vind ik bizar... In België wordt er veel slordiger met de geschiedenis omgesprongen maar daar leeft het wel meer in de maatschappij."' (Marjolijn van Heemstra, bespreking van IJs in Volume 8, december 2007).

Het complexe samenspel van feit en fictie dat eigen is aan het fenomeen culturele identiteit, wordt weerspiegeld in Robbrecht's experimenten met de theatrale vorm. In zijn werk onderzoekt hij telkens nieuwe manieren om documentair en fictief materiaal, spel en werkelijkheid te combineren. Zo stonden in Van Gogh, leven en werk (2006) geen acteurs maar echte schilders en beeldend kunstenaars op het podium. In het script van IJs (2007) verwerkte Robbrecht allerlei documentair materiaal dat hij in de loop der jaren had verzameld over de omgang van Nederlanders met de natuur en de seizoenen. In Anne Frank: leeft en werkt (2008) vertelden joodse Nederlanders van drie generaties over de invloed van de Tweede Wereldoorlog op hun jeugd en de rest van hun leven. En in !V.O.C.! (2008), een samenwerkingsproject met theatercollectief De Warme Winkel, vormde de oproep van minister-president Balkenende om onze V.O.C.-mentaliteit te hervinden de aanleiding tot een satire op de selectieve omgang met ons nationale verleden.

Onder de naam Caravan werkt Robbrecht regelmatig samen met regisseuse, actrice en vormgeefster Sarah Moeremans. Als vormgeefster was zij betrokken bij Adam in Ballingschap, IJs en Anne Frank: leeft en werkt. Bij De Veenfabriek maakten zij samen de voorstelling Zieke Zielen (2006) en bij productiehuis D'Amor Alle eikels worden bomen, maar sommige blijven eikel (2007).

Joachim Robbrecht en Frascati zetten de succesvolle samenwerking de komende tijd voort. Dit seizoen werkt Robbrecht aan de voorstelling Polska, waarvoor hij Poolse seizoensarbeiders heeft ingehuurd, niet om poetsvrouw te ‘zijn' maar poetsvrouw te ‘spelen'. Geïnspireerd op De Meiden van Genet biedt Polska een satirisch perspectief op the European Dream. Naast dit project ontwikkelen Frascati en Robbrecht plannen voor een grotere productie in samenwerking met TA2 van Toneelgroep Amsterdam.

Uit IJs:
Want ook het leven hebben we ingedijkt
Samen met de natuur 
 Hebben we het leven gekanaliseerd
Het leven en de emoties
Die het met zich meevoert.

Uit Anne Frank: leeft en werkt:
Schijnbaar is het helemaal onduidelijk waarom God het vergeten heeft geschapen. Maar de betekenis ervan is, dat de mens als er geen vergeten was onophoudelijk aan zijn dood zou moeten denken. En geen huis zou bouwen. En niets zou ondernemen. Daarom heeft God het vergeten in de mens gelegd.

Uit !V.O.C.!:
Zoals met alle schepen zo is het ook met de taal, ze verwelkt namelijk. En daarom heeft hij zich niet zorgvuldiger uitgedrukt de minister-president. De minister-president heeft het namelijk helemaal niet zo bedoeld zoals hij het bedoeld heeft. Hij is alleen maar even over zijn woorden gestruikeld en daarmee in historische aarde beland.

Voorstellingen bij Frascati (voorheen Gasthuis)
Verwacht: Polska (2009)
!V.O.C.! (Coproductie met De Warme Winkel, Oerol festival en Over het IJ festival 2008)
Anne Frank: leeft en werkt (2008)
IJs (2007)
Adam in Ballingschap (2006)
Van Gogh, leven en werk (2006)
Regels voor het paradijs (2005)

Overige voorstellingen

Goemans, Kroon Van den Brink (Monk 2008)
Zieke Zielen (met Sarah Moeremans, De veenfabriek 2006)
Op naar Scandinavië (met Sarah Moeremans, voor STAD GENT 2006)